ဘာသာျပန္ေတာ့မယ္ဆိုလွ်င္..(၁)

 အားလံုးမဂၤလာပါေနာ္…

အခုေတာ့ အားလံုးပံုမွန္အေျခအေနျပန္ေရာက္သြားျပီဆိုေတာ့ Learners of English ကုိလဲ အရင္လိုပဲ အားျဖည့္ေပးၾကပါဦးေနာ္… ကုိသားေလးရဲ႕ ဘယ္လိုဘာသာျပန္မလဲ ဆိုတဲ့ ဘေလာ့ေလးကုိဖတ္ျပီး..အရင္က စဥ္းစားထားတဲ့ က႑ေလးတစ္ခု အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႕ ၾကိဳးစားခဲ့တယ္..ဆိုဒ္ကုိ စ၀င္ကတည္းက အခုအခ်ိန္အထိ blog ေတြ Post ေတြ ေရးဖို႕ အျမဲအားေပးခဲ့တဲ့ အထူးသျဖင့္..ကုိသားေလး၊ ကုိဘိုးေတာ္ နွင့္ သူငယ္ခ်င္းမ်ားအားလံုး ကုိလဲ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္..

ဘာသာျပန္ေတာ့မယ္ဆိုလ်ွင္ က႑ေလးဟာ ဘာသာစကားေလ့လာေနသူမ်ား (အထူးသျဖင့္ အဂၤလိပ္) အတြက္ရည္ရြယ္ျပီး ၀ါသနာအရစုေဆာင္းထားရိွေသာ ဘာသာျပန္ဆုိင္ရာလမ္းညြန္စာေပမ်ားကုိ share ေပးမယ့္ အစီအစဥ္ေလးပဲျဖစ္ပါတယ္။နာမည္ေက်ာ္ဘာသာျပန္ပညာရွင္စာေရးဆရာအသီးသီး၏ “ဘာသာျပန္ဆိုျခင္း အတတ္ပညာ” အေပၚအျမင္မ်ား၊ ကုိယ္ပုိင္နည္း၀ိေသသမ်ား၊ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားကုိ လက္လွမ္းမွီသေလာက္ ၀ါသနာတူသူငယ္ခ်င္းမ်ား Online ထိုင္တဲ့အခ်ိန္မွာ အက်ိဳးရိွစြာ အလြယ္တကူဖတ္ရွဴနုိင္ေအာင္ ရွာေဖြစုေဆာင္းေဖာ္ျပေပး ျခင္းမွ်သာျဖစ္ပါသည္။ကုိယ္ပိုင္ေရးသားခ်က္မ်ား (လံုး၀) လံုး၀မဟုတ္သည္ကုိ ေရွးဦးစြာ ေျပာလိုပါသည္။ “ဘာသာျပန္” အတတ္ပညာသည္ ေဘာင္မ်ား စနစ္မ်ားနွင့္ နွစ္ဘာသာကၽြမ္းက်င္ရံုသာမက အေတြ႕အၾကံဳမ်ားျခင္းတို႕အေပၚတြင္ အေျခခံေသာေၾကာင့္ မိမိသည္လည္း ၀ါရင့္ဆရာၾကီးမ်ား၏ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား၊ နည္းလမ္းမ်ားကုိ ေလ့လာကာ ကုိယ္ခံပညာေကာင္းေအာင္ အားထုတ္ဆဲျဖစ္၍ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားေရးသားနုိင္ဖို႕ရန္ လိုအပ္ဆဲျဖစ္သည္ကုိ ရိုးသားစြာ၀န္ခံလိုပါသည္။ (သို႕ေသာ္လည္း အလွ်ဥ္းသင့္သလို ကုိယ္ပုိင္ယူဆခ်က္မ်ားကုိ ေဖာ္ျပပါမည္)

ဘယ္လိုအရာပဲျဖစ္ပါေစ “ To know and not to do is to know yet.” ဆိုသည့္အတုိင္းပင္ သိရံုသိျပီး လက္ေတြ႕ျပဳလုပ္ျခင္းမရိွပါက သိရံုသိတာပဲ…ဆိုတာထက္မထူးေသာေၾကာင့္ ဘာသာျပန္အတတ္ပညာမ်ားေလ့လာရံုတင္မကဘဲ လက္ေတြ႕ၾကိဳးစားအားထုတ္ျပီး တုိင္းျပည္နဲ႕လူမ်ိဳးအတြက္ တန္ဖုိးရိွေသာ ဘာသာျပန္ေကာင္းမ်ားျဖစ္ၾကပါေစလို႕…

ဘာသာျပန္ျခင္း အတတ္ပညာ (ဒဂုန္ေရႊမွ်ား)

“ဘာသာျပန္သည္” ကုိ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ Translate ဟုေခၚ၍ ယင္းစကားလံုး၏ အဓိပၸါယ္ကုိ အေကာင္းဆံုး အဘိဓာန္တြင္ ေအာက္ပါအတုိင္း ဖြင့္ဆိုထားသည္။

Translate = Hence, to change the form. Expression or mood of expression of, so as to interpret or make tangible, real , apparent , or the like ; to carry over from one sphere (into another) ; as, to translate a POEM into prose, thought into action, or ideal beauty into visible form.

အထက္ပါ စာပုိဒ္၏ အဓိပၸါယ္မွာ . . .

“ဘာသာျပန္္” ဆိုျခင္းမွာ ပံုပန္းသဏၭာန္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုပံု သို႕မဟုတ္ ေျပာဟန္ဆိုဟန္နည္းမွ စ၍ စမ္းသပ္ေတြ႕ထိသိရိွနုိင္သည္ အေျခအေနသို႕ေရာက္ေအာင္ ဗဟုိအခ်က္အျခာတခုမွ အျခားဗဟိုအခ်က္အျခာတခု သုိ႕မဟုတ္ သက္ဆိုင္ရာနယ္ပယ္တခုမွ အျခားသက္ဆိုင္ရာ နယ္ပယ္တခုသို႕ ယူေဆာင္သြားျခင္းျဖစ္သည္။

ကၽြႏု္ပ္ယခုေရးသားသည့္ ဘာသာျပန္ျခင္း အတတ္ပညာဆိုသည္မွာ အဂၤလိပ္ဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာသို႕ ျပန္ဆိုျခင္းကုိ မဆိုလို၊ ထို႕ျပင္ ဘာသာျပန္ပံုျပန္နည္းမွာလည္း အျခားသူမ်ားျပန္ဆိုေသာနည္းကုိ မဆိုလိုဘဲ ကၽြနု္ပ္ျပန္ဆိုေသာနည္းကုိသာ ဆိုလိုေပသည္။

ဘာသာျပန္ရာတြင္ အဓိကလိုက္နာရမည့္ အခ်က္ၾကီး ၁၀-ခ်က္ရိွေၾကာင္းျဖင့္ ဘာသာျပန္အတတ္ကုိ ေရးသားသူ ေရွးက်မ္းျပဳ ဆရာၾကီးမ်ားက ေရးသားထား၏။ ယင္းတို႕မွာ အတိုခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေအာက္ပါအတုိင္းျဖစ္သည္။

          (၁)     မူလစာေရးဆရာ၏ အေတြးအေခၚတစ္ခုစီကုိ အပုိအလိုမရိွပဲ တိတိက်က်ျပန္ဆိုျခင္းသည္ အဓိကျဖစ္၏။ မူလစာေရးဆရာ၏ အေတြးအေခၚကုိ ျဖည့္စြက္ျခင္း ႏုတ္ပယ္ျခင္း မျပဳရ။

          (၂)     သင္ျပန္ဆိုသည့္ စာကုိယ္အသြင္အျပင္ ကာရန္၀ါက်တို႕ကုိ မူလစာကုိယ္နွင့္ တတ္နုိင္သမွ် တစ္ထပ္တည္းတူညီပါေစ။ သင္ျပန္ဆိုသည့္ ဘာသာျပန္ဆိုခ်က္ကုိ ဖတ္ေသာစာဖတ္သူနွင့္ မူရင္းဘာသာကုိေရးသည့္ စာေရးဆရာစပ္ၾကားတြင္ သင္က “ၾကားေန” လူတေယာက္အျဖစ္ျဖင့္သာ ေဆာင္ရြက္ပါ။ သင္၏ အလုပ္မွာ နွစ္ဖက္စလံုးအား သစၥာရိွရိွႏွင့္ တိတိက်က် နားလည္ေပးရမည္သာျဖစ္သည္။

          (၃)     သင္ဘာသာျပန္ေသာအခါ မူရင္းဘာသာစာကုိယ္ ၀ါက်အေဆာက္အဦၾကီးကုိ မထိ၀ံ႔ မတို႕၀ံ့သကဲ့သို႕ ေၾကာက္ရြံ႕မေနပါနွင့္၊ ျဖိဳခြဲျဖတ္ေတာက္ျပစ္ပါ။ ျဖိဳခြဲျဖတ္ေတာက္ ျပန္ဆိုျပီးေနာက္ ျပန္လည္ဆက္စပ္စီကံုးပါ။ သို႕ေသာ္ မူရင္း၀ါက်အဖြဲ႕အစည္း၏ “သေဘာယုတၱိ” ကုိမူမပ်က္ပါေစနွင့္။

          (၄)     သင္ဘာသာျပန္ဆိုေနေသာ စာကုိယ္၏ မူလစာေရးဆရာသည္ ယုတၱိမတန္ အဓိပၸါယ္ကင္းမဲ့စြာေရးသည္ဟု ထင္ရသည့္တုိင္ေအာင္ ထိုစာကုိ သင္ျပရန္ မဟုတ္ေပ၊ မူလစာေရးဆရာ၏ တာ၀န္သာျဖစ္ေပသည္။

          (၅)     သင္ျပန္ဆိုထားေသာ စာကုိအသံထြက္ေအာင္ ဖတ္ၾကည့္ပါ။ မ်က္စိက မဟုတ္ဘဲ နားက ေ၀ဖန္ပါေစ။

(မွတ္ခ်က္) အထက္ပါ ပညတ္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကၽြႏု္ပ္တို႕ထက္ ၀ါရင့္ေသာ ဆရာၾကီး ေရႊဥေဒါင္းက သူသည္ ဤပညတ္ခ်က္ (၅)ခုကုိသာမူလကေတြ႕ရလွ်င္ သူ၏ဘာသာျပန္မ်ားသည္ ယခုထက္ပင္ ေကာင္းမြန္ေခ်ာေမာမည္ ထင္ေၾကာင္းျဖင့္ စာအုပ္တအုပ္၏အမွာစာ တြင္ ေရးသားခဲ့ဖူးေလသည္။

          (၆)     လုပ္ငန္းနွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ အသံုးအနွုန္းအားလံုးကုိ သိရိွနုိင္ရန္ သင္သည္ နုိင္ငံျခားဘာသာစကားကုိ ကၽြမ္းက်င္ပုိင္နုိင္ျပီး ျဖစ္ပါေစ။

          (၇)     ဘာသာျပန္ဆိုသူသည္ မူရင္းဘာသာျခားစာေပ၏ တင့္တယ္ေျပျပစ္စြာ ေရးထားေသာ အပုိဒ္တုိင္းမွ စကားလံုးမ်ားကုိ တစ္လံုးစီ တစ္လံုးစီေကာက္၍ အဓိပၸါယ္ျပန္ဆိုျခင္း မျပဳအပ္ေပ။ ဘာသာစကားတုိင္းတြင္ ခလုတ္ကန္သင္းနွင့္ ေထာင္ေခ်ာက္ မ်ားရိွတတ္ေလသည္။

(မွတ္ခ်က္) ကၽြႏု္ပ္ သေဘာအရဆိုလွ်င္ ကၽြႏု္ပ္တို႕ျမန္မာစာ၌ အေထ့အေငါ့ပ်က္လံုး သေရာ္လံုးမ်ား ရိွသကဲ့သုိ႕ အဂၤလိပ္ဘာသာ၌လည္းရိွ၏။ ယင္းတို႕သည္ ခလုတ္ကန္သင္းမ်ားနွင့္တူ၍ ျမန္မာဘာသာသို႕ ျပန္ဆိုရာတြင္ လြဲေခ်ာ္မသြားေစရန္ သတိေပးျခင္းျဖစ္ဟန္တူ၏။

          (၈)     သင္၏တုိင္းရင္းဘာသာစကားကုိ အဆက္မျပတ္ ေလ့လာေနရမည္။ သင္ဘာသာျပန္ေကာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္ေစရန္ နုိင္ငံျခားဘာသာစကားကုိ လံုေလာက္စြာ တတ္ေျမာက္လာမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း သင္၏တုိင္းရင္းသားဘာသာစကားကုိမူ မည္သည့္အခါမွ် ျပည့္စံုလံုေလာက္ေအာင္ ေလ့လာျပီးသည္ဟူ၍ မရိွေခ်။

(မွတ္ခ်က္) အထက္ပါ ပညတ္ခ်က္၏ သေဘာတရားမွာ ျမန္မာစာသည္ အလြန္ၾကြယ္၀၍ မိမိအလိုရိွေသာ စကားလံုးကုိ အံကုိက္ျဖစ္ေအာင္ ရွာေဖြရာတြင္ ျမန္မာစာေပ အဆက္မျပတ္ေလ့လာနုိင္မွသာ အလြယ္တကူရရိွေပမည္။

          (၉)     “ဘာသာျပန္ဆို၍မရနုိင္”ဟူေသာစာေပ မရိွေခ်။

(မွတ္ခ်က္) ဤပညတ္ခ်က္၏ သေဘာမွာ မည္မွ်ေလာက္ ခဲယဥ္းေသာစာပင္ျဖစ္ေစ၊ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား နားလည္ေအာင္ မူရင္းဘာသာလည္းမပ်က္ေအာင္ ျမန္မာဘာသာသုိ႕ ကူးေျပာင္းနုိင္သည္ခ်ည္းသာ ျဖစ္ရမည္။

          (၁၀)    သင္ျပန္ဆိုထားသည့္စာကုိ ဖတ္သူမ်ားက မူရင္းစာအျဖစ္လက္ခံလိမ့္မည္ဟု မေသခ်ာမခ်င္း မနားမေနၾကိဳးစားရမည္။ ဘာသာျပန္စာတစ္ခုသည္ ဘာသာျပန္ဟု မသိရမွာသာ ေကာင္းသည္ဟုဆိုရမည္။ ဤအဆင့္သို႕ ေရာက္ရိွေစရန္ အဘိဓာန္တစ္ခုတည္းကုိသာ သံုးျခင္းအားျဖင့္ မျဖစ္နုိင္ေခ်။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဘာသာျပန္ဆိုသည့္အလုပ္တြင္ ခံစားမွုေရာ စဥ္းစားေတြးေခၚမွုကုိပါလိုအပ္ေသာေၾကာင့္တည္း။

ကၽြႏု္ပ္ကုိယ္တုိင္ပင္ လြန္ခဲ့ေသာ ၁၉၄၈ခုနွစ္မွစ၍ စာေပဗိမာန္သို႕ ၀င္ေရာက္အမွုမထမ္းမီအခ်ိန္က အထက္ပါပညတ္ခ်က္ ၁၀ခ်က္အေၾကာင္းကုိ မၾကားဘူးေသးေခ်၊ ကုိယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္ျဖင့္ ေကာင္းနုိးရာရာ ကုိယ္ထင္သလိုျပန္ဆိုခဲ့၏။

သို႕ျဖစ္၍ စစ္မျဖစ္မီအခ်ိန္က ကၽြႏ္ုပ္ျပန္ဆိုခဲ့ေသာ ဘာသာျပန္၀တၱဳ၊ ေဆာင္းပါးမ်ားမွာ အဓိပၸါယ္လြဲမွားခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း မရိွလွေသာ္လည္း စစ္ၾကီးျပီးသည့္ေနာက္ပုိင္းတြင္ ျပန္ဆိုေသာ ဘာသာျပန္မ်ားေလာက္  ေခ်ာေခ်ာေမြ႕ေမြ႕ က်စ္က်စ္လ်စ္လ်စ္ မရိွသည္ကုိ ေတြ႕ရပါသည္။

ဤအခ်က္ကုိ ေထာက္ျခင္းအားျဖင့္ ဘာသာျပန္ဆိုရာတြင္ မိမိကုိယ္တုိင္ သာမန္ဘာသာျပန္တတ္ရံုမွ်နွင့္ မလံုေလာက္ေသးဘဲ (၁) အေတြ႕အၾကံဳမ်ားျခင္း။ (၂) လုပ္ငန္းတြင္ ၀ါရင့္ျခင္း။ (၃) လြတ္လပ္စြာ ျပန္ဆိုနုိင္ခြင့္ရိွျခင္း။ (၄) တစ္လံုးစီအဓိပၸါယ္ကုိ ေကာက္ယူျခင္းထက္ သေဘာတရားကုိ အေလးေပး၍ ျပန္ဆိုျခင္းစသည့္ အခ်က္မ်ား လိုအပ္သည္ကုိ ေတြ႕ရပါသည္။

ဘာသာျပန္ဆိုျခင္းသည္ Art ေခၚအနုပညာတစ္ရပ္ျဖစ္၍ ဘာသာျပန္သူသည္ မိမိျပန္ဆိုခ်က္ကုိ ေျပာင္ေျမာက္နုိင္သမွ် ေျပာင္ေျမာက္ေအာင္ မြမ္းမံေပးနုိင္သည့္ အစြမ္းရိွေလသည္။ တတ္နုိင္သမွ်လည္း ၾကိဳးစားအားထုတ္ရေပမည္။

ယင္းတို႕သည္ကား ကၽြႏု္ပ္၏ဘာသာျပန္နည္းကုိ တစ္စိတ္တစ္ေဒသမွ် ေရးသားေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ၾကိဳးစားလွ်က္

       WYTUအရွုပ္ထုပ္

      ladyperper@wytumyanmar.com